Najczęściej, jak np. u Tiiticum i Hoide-um (Krauss, 1933), pokład ochronny stanowi owocnia. Dwie części składające się na okrywę ziarniaka, mianowicie perykarpium i łupina nasienna, są odgraniczone od siebie w zalążni przed zapłodnieniem. Ściana zalążni pszenicy utworzona jest, poczynając od jej powierzchni, z następujących pokładów komórek: 1) zewnętrznej, jednowarstwowej epidermy, 2) wielu warstw komórek miękiszowych nie zawierających chloroplastów, 3) tkanki mięki-szowej z chloroplastami o grubości kilku warstw w obszarze bruzdy ziarniaka a w pozostałej części owocu składającej się z jednej lub dwóch warstw komórek; oraz 4) jednej warstwy małych komórek tworzących epidermę wewnętrzną. W tym czasie nie ma jeszcze zmian w obu integumentach, a każdy z nich składa się z dwóch warstw komórek. Ośrodek tworzy kilka warstw cienkościennych komórek otoczonych wyodrębnioną od nich epidermą. Zmiany w ścianie zalążni rozpoczynają się od wewnętrznej skórki, która częściowo zanika.
Zachowane komórki epidermy wydłużają się w kierunku równoległym do podłużnej osi ziarna, a ich ściany drewnieją (rys. 19.2; komórka rurkowata). Komórki miękiszu asymilacyjnego rozrastają się poprzecznie do podłużnej osi owocu, zanika w nich chlorofil, a ich ściany grubieją i drewnieją (rys. 19.2; komórki poprzeczne). Znajdujący się na zewnątrz chlorenchymy miękisz zostaje częściowo strawiony, a powstałe przestrzenie wypełnia powietrze (rys. 19.2; zgnieciona parenchy-ma). W dojrzałym ziarnie pozostaje od 1 do 4 warstw tego miękiszu, lecz komórki tych warstw są zgniecione (rys. 19.2; warstwa subepidermalna). Epiderma zewnętrzna również ulega spłaszczeniu i pokryta jest kutykulą. Ośrodek i integumenty u pszenicy ulegają jeszcze większym zmianom niż ściana zalążni. Tkanka ośrodka, z wyjątkiem epider-my, jest strawiona przez rozrastające się bielmo i zarodek. Epiderma ośrodka ostatecznie zostaje spłaszczona w hialinową (szklistą) warstwę pokrytą kutykulą (rys. 19.2; zgniecione komórki ośrodka).
Wewnętrzna warstwa integumentu wewnętrznego ulega zgnieceniu (rys. 19.2; wewnętrzna warstwa int. wewn.). Warstwa zewnętrzna tego integumentu również zostaje zgnieciona i przekształca się w błonę hialinową pokrytą kutykulą (rys. 19.2; warstwa kutykularna). Integument zewnętrzny rozpada się. Do okrywy ziarna od jej strony wewnętrznej przylega warstwa bielma zawierająca białko, czyli warstwa aleuronowa otaczająca komórki bielma gromadzące skrobię (rys. 19.2AC). Otręby pszenicy zawierają owocnię, resztki osłonek i ośrodka oraz warstwę aleuronowa (Bradbury i inni, 1956o). Stopień modyfikacji rozwojowych łupiny nasiennej i owocni jest niejednakowy u różnych roślin zbożowych (Narayanaswami, 1955). W ziarnie Zea (Kiesselbach i Walker, 1952) zewnętrzna część owocni jest bardzo spłaszczona i składa się z grubościen-nych komórek zawierających jamki. Komórki tworzące wewnętrzną część owocni pozostają cienkościenne i są w dużym stopniu zniekształcone.
Reklama
-